Als fotograaf vind ik het leuk om met een challenge aan de slag te gaan. Omdat het je anders leert kijken, omdat je kunt experimenteren, omdat je iets nieuws kunt leren. Eerder dit jaar ging ik voor de foto7daagse op pad op zoek naar afval, iets wat ik zelf niet zo snel zou vastleggen. Deze keer besloot ik aan de slag te gaan met zwart-wit fotografie experiment om mezelf uit te dagen beter te letten op licht en compositie.
De meetup van de Chiang Mai Creators Club kwam als geroepen. Deze keer vond de bijeenkomst plaats in CentralFestive Chiang Mai, een groot winkelcentrum aan de rand van de stad. Een setting waarin ik niet heel snel met mijn camera op pad ga, maar waarin vaak genoeg te zien is. Veel winkelcentra in Azië hebben naast talloze winkels en restaurants mooie decoraties om de ruimte aan te kleden. Met mijn telefoon heb ik menig winkelcentra op die manier vastgelegd.
Zwart-wit fotografie als drijfveer voor de meetup
Bij dit soort bijeenkomsten doen we vaak eerst even een kort voorstelrondje met daarin wat je die dag wil vastleggen. Ik gooi direct zwart-wit fotografie erin, als een stok achter de deur om er ook daadwerkelijk mee aan de slag te gaan. Ik stel mijn camera in op monochroom, zodat ik in het scherm ook niets anders zie dan zwart-wit. Nadat iedereen zijn of haar verhaal heeft gedaan, is het tijd om op pad te gaan. We dalen af naar de onderste verdieping om een half uur lang in de foodcourt op pad te gaan om foto’s te maken.
Op de roltrap zie ik direct een beeld wat ik wil vastleggen. Je kunt hier namelijk heel goed zien hoe groot dit winkelcentrum is, de lagen vormen een mooi architectonisch beeld. Ik schiet vlug een foto voordat ik weer beneden sta, maar zie direct dat het in zwart-wit anders lijkt, de grootsheid wordt plat en ik mis de diepte en kleur.
Beneden dwaal ik al snel van de groep af en ga op zoek naar mooie plaatjes. Het is even zoeken, want dit is niet mijn natuurlijke omgeving. Ik speel met een aantal technieken die ik voorbij heb zien komen op Tiktok en Youtube en weet direct dat iets zien en iets doen twee heel verschillende dingen zijn. Maar ik ben pas net begonnen en ik heb nog een aantal uurtjes te gaan.
Al zwervend door de foodcourt en de kraampjes die staan uitgestald merk ik hoe erg ik word aangetrokken door kleur. Ik hou van roze tinten en kan het niet laten om de opengesneden passievruchten op de foto te zetten. Ik spiek, want ik hou hem in kleur. Ik weet (nog) niet hoe ik dit in zwart-wit kan vastleggen met dezelfde energie. Het vraagt echt om een andere manier van denken, van kijken. Je compositie vertelt het verhaal. Dingen of producten voelen snel doods aan en in overzichtsfoto’s mis ik ook iets.
Experimenteren en leren
Ik probeer een paar experimenten met sluitertijd en hoewel ze niet direct uitpakken zoals gedacht, valt me wel iets op. In zwart-wit vertellen mensen een verhaal. Het geeft je oog iets om op te landen, een uitgangspunt om de omgeving te snappen. Normaal gesproken zet ik het liefst geen mensen op de foto, zoek ik naar de stilte. Maar ik kan niet anders dan even over mijn angst/schroom heenstappen, want ik wil ontdekken wat ik met deze nieuwe ontdekking kan.
Mijn eerste voorzichtige poging om het verhaal te laten vertellen door een persoon neem ik van een afstandje. Iemand anders van de groep stond daar ook net foto’s te maken, dus het is duidelijk dat ik ergens bij hoor, niet zomaar foto’s loop te maken. Ik neem de foto eerst in kleur, maar zodra ik diezelfde foto in zwart-wit neem, zie ik direct het verschil. Deze foto laat precies zien wat ik zie, haalt het persoonlijke verhaal naar boven. Dat smaakt naar meer.
De rest van het half uur zoek ik naar de mensen die een verhaal vertellen. De verkoopster die zit te wachten en de tijd doorbrengt op haar telefoon, de verkoopster die met een spiegeltje nog even haar makeup doet, de jongen die zit te wachten op zijn eten. Ik zie ineens Azië in een notendop in deze foodcourt. Als het tijd is om weer te verzamelen, ben ik tevreden. Ik heb me niet laten verhouden door mijn angst, ik heb geëxperimenteerd met verschillende nieuwe en oude concepten en heb gezien wat de kracht van zwart-wit fotografie is.
Opdrachten als leidraad voor verdieping
Na een korte reflectie mogen we weer op ontdekkingstocht. Deze keer kunnen we vrij rondlopen door het winkelcentrum. Ik haal eerst even wat drinken, want ik heb dorst en ook dat hoort bij een bezoek aan een winkelcentrum. Ik pak even mijn camera erbij en kijk terug naar de beelden die ik heb geschoten. Ik merk dat ik toch snel weer terug wil gaan naar kleur, de laatste foto’s zijn niet langer zwart-wit. Ik stel mijn camera weer even op nieuw in en neem me voor om dit laatste half uur nog even goed te gebruiken om te kijken wat ik nog meer met zwart-wit fotografie kan.
Ik kijk nog even naar de opdrachten die we hebben gekregen aan het begin van deze meetup en besluit om eens te kijken wat ik daarmee kan. Ik heb een vreemde, eten en drinken al vastgelegd, maar een horloge en iets slechts staan nog open. Ik grapte al dat ik genoeg slechte foto’s had, maar dat was niet de intentie. Met die twee opdrachten in mijn achterhoofd loop ik door het winkelcentrum. Het lukt me uiteindelijk om ook met die twee opdrachten de kracht van zwart-wit fotografie te ontdekken. De monsters die ik vind voor iets slechts lijken extra slecht door het zwart-witte beeld. Ook het horloge omringd door bubbels krijgt iets bijzonders door het gebrek aan kleur.
Als de tijd om is en we weer afpreken ben ik tevreden met wat ik vandaag heb geleerd. Het was absoluut anders dan wat ik van tevoren had gedacht, maar het heeft mijn ogen wel geopend. Ook zonder kleur kan een foto een verhaal vertellen. Zonder kleur word ik eerder getrokken naar mensen. En die mensen, die vallen op door het verhaal wat ik er in zie. Een moeder en dochter die samen thee drinken, een dame die net zoals overal in Azië haar schoenen heeft uitgetrokken, een man die ligt te slapen zoals alleen Aziaten overal kunnen slapen.
Het zijn misschien heel simpele beelden, iets waar een ander aan voorbij loopt, maar voor mij zijn ze een bevestiging dat het om de kleine dingen draait. Dat verhalen overal in te vinden zijn. Dat het je blik is die bepaalt waar je naar kijkt en jouw visie het verhaal rondom dat beeld schept.
Experimenteer met zwart-wit fotografie
Mijn fotografie experiment van vandaag pakte anders uit dan gedacht, maar smaakt wel naar meer. Ik wil leren wat ik nog meer kan met zwart-wit fotografie. Niet ter vervanging van gewone fotografie, maar als aanvulling. Om een verhaal op een andere manier te kunnen vertellen. Misschien nog wel meer omdat de stille kracht van zwart-wit fotografie bij me past, me op een andere manier de mogelijkheid geeft om te delen wat ik zie.
Neem deze week eens de tijd om zelf eens te experimenteren met zwart-wit. De meeste telefoons hebben standaard een aantal filters die je kunt aanzetten voordat je een foto neemt, maar je kunt natuurlijk ook eens kijken wat er gebeurt als je deze over een eerder genomen foto legt. Als je het deelt via social media, vergeet me dan niet te taggen. Ik ben benieuw wat zwart-wit fotografie jouw brengt!
